Senpere 30 segundotan
7.264 biztanle (2023, Insee), 65 km², Lapurdi barnealdean. Baionatik 22 km-ra eta Donibane Lohizunetik 14 km-ra. Urdazuri ibaiak zeharkatzen du udalerria, eta Basarun errekak eta Uhabiak ere ureztatzen dute. Biztanleak senpertarrak dira.
Udalerria zenbait auzotan banatuta dago: Amotz, Cherchebruit, Helbarrun, Serres, Hergarai, Ibarrun, Aintzira, Olha, Urguri.
Historia apur bat
1609: Senpereko gaztelua hartu zuen Pierre de Rosteguy de Lancre Bordeleko parlamentuko kontseilariak; erregeak bidali zuen, Lapurdin sorgin-ehiza bat egiteko. Garai berean gertatu ziren Inkisizioaren jazarpenak mugaz bestaldean, Zugarramurdin.
1793: Espainiaren aurkako gerran, Larrun inguruko borroketan, gaztelua suntsitu eta erre zuten.
Zer ikusi
Senpereko aintzira
Herrigune zaharretik 2 bat km-ra, 12 hektareako aintzira honek aisialdi-gune bat du: kanoa-kaiaka, ur-txirrista, pedal-ontziak, bainu-eremu zaindua uztailean eta abuztuan, jolas-guneak, osasun-ibilbidea, arrantza eta piknika. 3 km-ko itzuli erraz batek inguratzen du aintzira.
San Petri eliza (Saint-Pierre)
Eraikin sendoa, eskualdeko estilo hutsekoa, monumentu historiko gisa babestua (monument historique). Barruan, hilarri lau garrantzitsu bat, hiru solairutako galeriak eta, batez ere, XVIII. mendeko aldare nagusiko erretaula barroko bat ditu.
Gaztelua
Haren hondakinek, herriaren erdian, 1609ko auzitegia eta 1793ko suntsiketak gogorarazten dituzte.
Ikuztegia
XIX. mendearen amaierakoa da; 2005ean zaharberritu zuten, eta teilatu bat jarri zioten, haren aska altxatuak babesteko.
Amotzeko kapera
XVIII. mendeko kapera, Amotz auzoan.
Errotak
Zenbait ur-errota daude udalerrian barrena; horien artean, Plazako Errota, elizaren ondoan.
Euskal pilota
Trinkete batean, Xan Iturria plazan, urte osoan joka daiteke. Turismo bulegoaren arabera, xistera Senperen sortu omen zen: hamahiru urteko haur batek asmatu omen zuen, zumezko saski bat pilota-eskularru bihurtuta (Azkainek ere bere egiten du asmakizun hori). Pilotaren eta xisteraren ekomuseoak haren fabrikazioa erakusten du.
Mendi-ibilaldiak
- Santa Barbara (Sainte-Barbe): 2 orduko itzulia, 185 m-ko garaieraraino.
- Gotorlekuak (redoutes): 9 km, Amotz auzotik Sara aldera.
Bertako produktuak
Udalerria Ezpeletako biperraren JDB eremuan eta Ossau-Iraty JDB eremuan dago.
Bestak
- Senpereko Bestak, herriko bestak: bost egun, ekainaren amaieran eta uztailaren hasieran.
- Herri Urrats: ikastolen besta (euskarazko eskolak), aintziraren inguruan; 30.000 bat lagun biltzen ditu normalean.
- Arkumearen besta apirilean, artisautza-azokarekin, eta trail lasterketa bat martxoko asteburu batean.
Senpereri lotutako pertsonak
- Pierre de Lancre (1553-1631) — 1609ko sorgin-ehizaren epailea
- Annabella (1909-1996) — aktore frantsesa
- Maxime Lucu eta Charles Ollivon — udalerriko klubean (SPUC) trebatutako errugbi-jokalariak
Senpere inguruan
- Sara eta haren kobak
- Ezpeleta, biperraren hiriburua
- Azkaine eta Larrun
- Donibane Lohizune, 14 km-ra
- Zugarramurdi, mugaz bestaldean
Agendan
Iturriak
- Insee — lurraldeen konparatzailea, Senpere (2023ko biztanleria; frantsesez)
- Iparraldeko turismo bulegoa — Senpere (frantsesez)
- Senpereko herriko etxea
- Saint-Pée-sur-Nivelle — Wikipedia (frantsesez)
Ongi etorri Senperera!