Hondarribia 30 segundotan
Ia 17.000 biztanle (16.929 biztanle 2024an, INE), 28,8 km² inguruko udalerrian, Bidasoa-Txingudi eskualdean, Hendaiaren parean, Bidasoaren beste aldean. Donostiako aireportua (EAS) udalerrian bertan dago. Hirigune gotortua + arrantzaleen auzo zaharra (Marina) + Jaizkibel mendigunea.
Historia pixka bat
1203: Gaztelako Alfontso VIII.ak hiribildu bihurtu zuen Hondarribia, eta forua eman zion.
1638: uztailaren 1etik aurrera, frantses tropek 69 egunez setiatu zuten hiria, baina ez zuten hartu. Ondoren, hiriak Muy noble, muy leal, muy valerosa y muy siempre fiel titulua jaso zuen (oso noblea, oso leiala, oso adoretsua eta beti oso fidela).
1659: handik gertu, Bidasoaren erdian dagoen Faisaien uhartean (Konpantzia), Pirinioetako Ituna negoziatu zuten.
Zer ikusi
Alde Zahar gotortua
Goiko hiri gotortua: harresiak, armarridun etxeak eta eraikin bereziak, harri-galtzadako kale estuak.
Marina (arrantzaleen auzoa)
Arrantzaleen auzo zaharra, etxe koloretsuz betea. San Pedro kalea, jatetxeak eta pintxo-tabernak. Hementxe egiten dira paseoak, eta hementxe jaten da.
Karlos V.aren gaztelua
1200 inguruan dokumentatutako gotorlekua da (oinplano karratua, dorre biribilak izkinetan). Karlos V.ak asko handitu zuen, eta artilleriarako plataforma handi bat egin zion. Frantses tropek 1794an kaltetu zuten, eta XX. mendearen hasieran ia hondatuta zegoen; zaharberritu egin zuten, eta 1968an Parador (Estatuaren hotela) bihurtu zen, Gipuzkoako bakarra.
Santa María de la Asunción y del Manzano eliza
1474an hasi zuten eta 1549an sagaratu; ondoren, XVIII. mendera arte, beste zati batzuk gehitu zizkioten. 1660ko ekainaren 2an, Maria Teresa Austriakoa infanta ahalordez ezkondu zen bertan Luis XIV.arekin, ekainaren 9an Donibane Lohizunen egin zuten ezkontza ofizialaren aurretik.
Jaizkibel mendia
Punturik garaiena Allerru gailurra da (San Enrique ere deitzen zaio): 545 m inguru (543 eta 547 m artean, iturrien arabera). Mendigunea osorik Espainian dago; hiriaren mendebaldean dagoen itsasertzeko mendigunea da, eta batez beste 400 m-ko altuera du. Oinez ibil zaitezke, edo gailur-lerroari jarraitzen dion errepidea har dezakezu, Txingudi badiaren ikuspegiekin. Haren magalean, Hondarribiko aldean, Guadalupeko santutegia dago, irailaren 8ko jaien bihotza.
Hondarribiko hondartza
Familientzako hiri-hondartza.
Non jan
- Alameda — Michelin gidan izar bat duen jatetxea
Espezialitateak
- Arraina eta itsaskiak
- Txakolina aperitibo gisa
- Legatz-kokotxak
Nola iritsi
- Autoa: Hendaiatik, zubia zeharkatuta, edo Donostiatik
- Itsasontzia: ontzi-zerbitzu batek Hondarribia eta Hendaia lotzen ditu, Txingudi badia zeharkatuz
- Hegazkina: Donostiako aireportua (EAS), udalerrian bertan
Egun bateko ibilbidea
- Goizean: Alde Zaharra, Arma plaza, Karlos V.aren gaztelua eta Santa Maria eliza
- Eguerdian: bazkaria Marinan
- Arratsaldean: ibilaldia Marinan, eta gero hondartza edo Jaizkibel mendia
- Iluntzean: pintxoak San Pedro kalean
Hondarribiarekin lotutako pertsona ospetsuak eta pertsonaia historikoak
- Luis XIV.a eta Maria Teresa Austriakoa (1660) — ahalordezko ezkontza Hondarribian, ekainaren 2an (Luis Méndez de Haro aritu zen senargaiaren ordez), eta lehen topaketa Faisaien uhartean (Bidasoaren erdian, Hondarribiaren eta Hendaiaren artean), ekainaren 7an. Ezkontza horrek Pirinioetako Bakea (1659) berretsi zuen.
- Hondarribiko setioa (1638) — hiriak 69 egunez eutsi zien frantses tropei. Irailaren 8an, Guadalupeko Andre Mariaren egunean, auzoek eta antzinako gremioek desfile egiten dute Alardean.
- Unai Emery (Hondarribian jaioa, 1971n) — futbol-entrenatzailea. Europa Ligan inork baino titulu gehiago ditu, lau: hiru Sevillarekin (2014, 2015, 2016) eta bat Villarrealekin (2021). PSG (2016-2018) eta Arsenal (2018-2019) ere entrenatu zituen, eta gero Aston Villa; talde hori Txapeldunen Ligarako sailkatu zuen 2024an.
- Karlos V.a — Karlos V.aren gazteluak, gaur egun paradorea denak, haren izena darama, egin zituen gotortze-lanen oroigarri.
Nire argazki gogokoena
Marina auzoa ilunabarrean, fatxada koloretsuak argiztatzen direnean. Edo Jaizkibeletik ikusten den bista goiz-goizean, Txingudi badiaren gainean.
Iturriak
- San Sebastián Turismo — Michelin izardun jatetxeak (Alameda; ingelesez)
- Turismo Euskadi (Eusko Jaurlaritza) — Hondarribia (gaztelaniaz)
- Wikipedia: Fuenterrabía (gaztelaniaz) (INEren 2024ko biztanleria), Jaizkibel (gaztelaniaz), Castillo de Carlos V (gaztelaniaz), Maria Theresa of Spain (ingelesez), Unai Emery (frantsesez)
Ongi etorri Hondarribira!